Riske Maruz Değer (VaR), belirli bir zaman diliminde ve belirli bir olasılıkla bir yatırımın en fazla ne kadar kaybettirebileceğini tahmin eden bir risk ölçüsüdür. Örneğin "günlük %95 VaR = %4" ifadesi, günlerin %95'inde kaybın %4'ü aşmayacağı; ama %5'lik kuyruk senaryolarında daha fazla olabileceği anlamına gelir.
VaR üç bileşenle ifade edilir: zaman ufku (ör. 1 gün), güven düzeyi (ör. %95) ve kayıp miktarı. "%99 VaR", "%95 VaR"dan daha temkinli bir eşiktir. VaR bir "normal kötü gün" tahminidir — sık karşılaşılan kayıpların sınırını çizer, olağanüstü kriz senaryolarını değil.
VaR, eşiğin ÖTESİNDE ne olacağını söylemez: "%95 VaR = %4" günlerin %5'inde kaybın %4'ü aştığını söyler ama ne kadar aştığını (%5 mi %40 mı) söylemez. Bu "kuyruk riski" körlüğü, 2008 krizinde VaR'ın en çok eleştirilen yönü oldu. Bu yüzden VaR tek başına değil, max drawdown ve stres testleriyle birlikte kullanılır. ChainLabs Pro istatistiksel analizinde VaR bir bağlam metriği olarak sunulur.
Portföy Risk Röntgeni sepetinin %95 VaR ve CVaR'ını Türk lirası bazında hesaplar; riskin hangi kalemden ve ne kadarının dolar/TL'den geldiğini ayırır. Bugünkü sepeti Mart 2025 Türkiye şoku, Nisan 2025 ABD gümrük tarifesi şoku ve Ağustos 2024 yen carry çözülmesi pencerelerinde dener (geriye dönük simülasyon). Örnek sepet ücretsiz, kendi sepetin Pro'da.
VaR olasılıksal ve ileriye dönük bir tahmindir ("belirli olasılıkla en fazla şu kadar kaybedilebilir"); max drawdown ise gerçekleşmiş ve geriye dönük bir ölçümdür ("geçmişte tepe-dip en büyük kayıp şuydu"). VaR "normal kötü gün" sınırını, max drawdown ise "yaşanmış en kötü dönemi" anlatır. İkisi birbirini tamamlar; bu bir yatırım tavsiyesi değildir.
Bu göstergenin canlı analizde nasıl çalıştığını gerçek bir varlıkta inceleyin:
Bu içerik genel bilgilendirme ve finansal okuryazarlık amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Göstergeler geleceği garanti etmez. Yatırım kararlarınızı ve risklerinizi kendiniz değerlendirmelisiniz. SPK 6362 kapsamında bağımsız bilgi sunulur.